2
سیری در آراء و اندیشه‌های فرقه اکنکار (3)

اکنکار؛ از پرورش اصول اخلاقی تا نامه‌نگاری ذلیلانه

  • کد خبر : 7861
  • 02 آبان 1400 - 12:30
اکنکار؛ از پرورش اصول اخلاقی تا نامه‌نگاری ذلیلانه
به‌رغم ادعای مکانیسم مشخص، هیچ‌کدام از وصل‏‌های ادعایی با مکانیسم خاصی صورت نمی‏‌گیرد. گاه سلیقه استاد ایجاب می‌‏کند به ‏اشخاصی بدون ضابطه، وصل‏‌های پیاپی عطا کند؛ مانند آنچه درباره پتی سیمپسون بیوگرافی‌نگار پال توئیچل اتفاق افتاده است.

بهداشت معنوی؛ شبه‌آیین اکنکار که از عرفان‏‌های نوپدید و نوظهور آمریکایی است، باورهای بسیاری از ادیان و عرفان‌‏ها را گردآورده است تا معجونی از همه ادیان باشد. معجون بودن این فرقه موجب شده است تا بنیان‌گذار آن و نیز جانشینان‌ وی ادعاهایی که این فرقه را به دین بودن نزدیک می‌کند، مطرح سازند. این نوشته بر آن است تا با بیان اوصاف، شگردها و روش‌هایی که این شبه آیین را به تعریف دین نزدیک می‌کند، تناقض دین نبودن ظاهری، و دین بودن آشکار آن را روشن کند. در این مقاله، با تطبیق باورهای اکنکار با مؤلفه‌‏های مهمی که در تعریف‌های دین شمرده‌شده‏ است، نشانه‏‌هایی از ادعای دین بودن اکنکار ارائه می‏‌شود. سپس با بررسی اهداف معهود سردمداران این شبه آیین و ویژگی‌‏هایی که برای آن برمی‌شمارند، از باور پنهانی دین بودن اکنکار پرده برداشته می‌‏شود.

آموزش در رؤیا

آموزش در رؤیا نوعی دیگر از آموزش‌های درونی است. فرد رؤیابین، در رؤیا آموزش‌های لازم را از استاد درونی دریافت می‌کند. این استاد می‏‌تواند استاد در قید حیات یا هرکدام از استادان گذشته ‏اکنکار باشد. این طریق از آموزش که یکی از مهم‌ترین روش‌های سفر روح نیز تلقی می‏‌شود، بر آن است تا مشکلات و خواسته‌های چلاها را در رؤیا و عالم خواب پاسخ گوید. به نظر می‌رسد این مکانیسم آموزشی به نحوی تلقینی عمل می‌کند؛ اما اکنکار ادعا می‌کند که ‏این‌ها روش‌هایی عینی و عملی هستند.

پرورش اصول عالی اخلاق انسانی

دومین مؤلفه‌‏ای که برای ادیان شمرده شد، پرورش اصول عالی اخلاق انسانی است. این شبه‌آیین نیز درصدد است با ارائه نفسانیات پنج‌گانه و دیگر اصول اخلاقی، خود را آراسته به این مؤلفه نشان دهد.به عقیده اکیست‌ها، «کل نیرانجان» برای اعمال شیطانی خود از نفسانیات پنج‌گانه ‏انسانی سود جسته و بشر را از رسیدن به مقام تعالی بازمی‌دارد. او مسئول تمامی آرزوهای پلید است و موجب می‏شود مرگ در دل انسان‌‏ها رخنه کند.

کل نیرانجان انسان‏‌ها را در اندوه، پریشانی، نکبت و تهی‌دستی غوطه‌ور می‌کند؛ اوست که‏ انسان‌‏ها را به خودکشی و خودانهدامی و بدبختی و بی‌علاقگی و نارضایتی و تفرقه می‌کشاند. خشم، حرص، وابستگی و خودستایی، گرایش به ‏الکل و افیون و مواد مخدر، زودرنجی، عیب‌جویی و… همه ‏از آثار کل نیرانجان هستند. این نوع ادعاها و نیز توصیه‏‌های اخلاقی در اکنکار فراوان است. نفسانیات پنج‌گانه در این شبه‌آیین عبارت‌اند از: کاما به معنای شهوت، کرودها به معنای خشم، لوبها به معنای طمع، موها به معنای وابستگی و آهنکارا به معنای خودپرستی.

حُسن روابط افراد اجتماع

سومین نشانه دین در تعریف پیش‌گفته، تنظیم حُسن روابط افراد اجتماع است. سخن گفتن درباره فضایل اجتماعی که در بسیاری از متون این شبه‌آیین وجود دارد و مشاوره‌‏های اجتماعی که‏ به پیروان خود و دیگران می‏‌دهد، نمونه بارز پرداختن به مسائل اجتماعی است.طرح ادعایی مبنی بر اینکه دلیل انحراف‌ها در زندگی انسان‏‌ها، نداشتن اهداف فردی و اجتماعی نیست، بلکه فراموشی اک و اکنکار سبب این گمراهی و انحراف است، از دیگر تلاش‌های تنظیم حسن روابط اجتماعی می‏باشد.

همچنین برگزاری کلاس‌ها و جلسات آشنایی بین اکیست‌‏ها از دیگر موارد دعوت به حسن روابط اجتماعی است. پال توئیچل و هارولد کلمپ در پاسخ به پرسش‏های چلاهای خود درباره روابط اجتماعی و تعامل با دیگران، آن‌ها را به حسن روابط اجتماعی توصیه می‏‌کند. در جلسات مشاوره و روان‌پژوهی نیز این‌گونه سفارش‌ها به‌صورت مکرر ارائه می‏‌شود. دلیل این برخورد اجتماعی مثبت از سوی اکنکار، به این دلیل است که اکنکار هرگز نمی‏‌پذیرد در رده فرقه‏‌ها و آیین‌‏های دنیا، اجتماع‏‌ستیز قلمداد شود.

حذف هرگونه تبعیض ناروا

چهارمین مؤلفه‌‏ای که در تعریف دین گنجانده شده‏ است، حذف هرگونه تبعیض نارواست. سلسله مراتبی که اکنکار برای چلاهای خود در نظر گرفته، بهترین مکانیسمی است که در این فرقه برای حذف تبعیض‌های اجتماعی درون‌گروهی تعبیه شده‏ است.هر فرد برای اینکه‏ اکیست نامیده شود، باید مراحلی را طی کند. اکنکار مدعی است برای طی این مراحل باید عدالت رعایت، و مکانیسم مربوط به آن، به‌صورت دقیق انجام شود.

آن‌ها بر این باورند که هر چلایی در پی ورود به ‏اکنکار باید نزدیک به دو سال پیرامون اکنکار مطالعه، و از دیسکورس‌ها استفاده کند تا وارد حلقه‌‏های وصل شود. برای ورود به این حلقه، شرایطی لازم است که چلا باید آن‌ها را کسب کند:

«اولین شرط، داشتن دانش پایه‌‏ای از جهان‌بینی نوشته‌های کتاب مقدس است؛ شرط دوم، آمادگی برای تخصیص چندین سال آموزش و مطالعه‏ آثار اکنکار می‌‏باشد. سومین شرط نیز به‌کارگیری آموخته‏‌های درونی تحت رهنمودهای استاد حق در قید حیات است».

با گذر زمان و مطالعات بیشتر، چلاها به حلقه‏‌های بالاتر راه می‏‌یابند. برای هرکدام از حلقه‏‌ها، نام‌‏هایی وجود دارد. واصلان حلقة‌ ‏اول را «آکولایت» و واصلان حلقه دوم را «آراهاتا» گویند. «اهرات» نام واصلان حلقه سوم است که توانستند وصل‌‏های یک و دو را پشت سر بگذارند. واصلان حلقه بعدی را «چاید» گویند. به کسانی که توانسته‏‌اند حلقه پنجم را که نشانگر راهیابی به طبقه روح است کسب کنند، «مهدیس» گفته می‏‌شود.

ره‌یافتگان حلقه ششم را «شرادها» و «واصلان» حلقه هفتم را «بهاکتی»ها گویند. «گیانی» نامی است که بر واصلان حلقه هشتم نهاده‌‏اند. واصلان حلقه نهم را «مولانی»ها تشکیل می‌‏دهند. دهمین گروه از واصلان «آدپیسکا» و یازدهمین آن‌ها را «کوال شار» نام نهاده‌‏اند در‌نهایت، واصل حلقه دوازدهم را «ماهاراجی» یا «ماهانتا ماهارای» می‏‌گویند که واصل به ‏اوصاف سوگماد متعال است. در هرکدام از این وصل‏‌ها، به واصلان کلمات محرمانه‌‏ای داده می‏‌شود که مختص به خود آن‌هاست. این کلمه که بدان «مانترا» گفته می‏‌شود، نباید هیچ‏گاه فاش شود.

این نمونه بارز مقابله با تبعیض در درون گروه ‏اکیست‌‏ها تلقی می‏‌شود؛ اما در این باره نکاتی قابل توجه وجود دارد:

اول: برای پذیرش چلاها شرایط و ویژگی‏‌های خاصی بیان شده ‏است؛ اما در حال حاضر به جهت نیازهای مالی اکنکار و نیز نیاز به ‏ادعای گسترش، هیچ کدام از ملاک‏‌ها رعایت نمی‏‌شوند. هر شخصی با تکمیل فرم مربوطه و واریز مبلغ اشتراک، به راحتی می‌‏تواند عضو اکنکار شود. برای نمونه‏، اکیست‏‌ها در ایران تا سال 1375 هـ شـ با پر کردن فرم‏‌های تأمین‌شده توسط اداره اکنکار و واریز مبلغ تعیین‌شده‏ از طرف ماهانتا، با مرکز اکنکار در آمریکا مکاتبه می‌‏کردند. این مبلغ در ابتدا 120 دلار بود که با نامه‌نگاری‌های ذلیلانه برخی از اکیست‏‌ها به ‏هارولد کلمپ به 50 دلار کاهش یافت.

دوم: به‌رغم ادعای مکانیسم مشخص، هیچ‌کدام از وصل‏‌های ادعایی با مکانیسم خاصی صورت نمی‏‌گیرد. گاه سلیقه استاد ایجاب می‌‏کند به ‏اشخاصی بدون ضابطه، وصل‏‌های پیاپی عطا کند؛ مانند آنچه درباره پتی سیمپسون بیوگرافی‌نگار پال توئیچل اتفاق افتاده است. درباره نبود تبعیض برون‌گروهی نیز اکنکار ادعاهای فراوانی دارد؛ به‌ویژه در حیطه دین‌داری و باورمندی ادعاهایی مبنی بر احترام به غیر اکیست‏‌ها و نبود تبعیض بین آن‌ها وجود دارد؛ اما همان‏گونه که گذشت با مقابله شدیدش با ادیان و باورهای دیگران، به‌صورت جدی در تضاد است.

ادامه دارد…

منبع: فصلنامه معرفت ادیان

لینک‌های مرتبط:

سیری در آراء و اندیشه‌های فرقه اکنکار (۱)

سیری در آراء و اندیشه‌های فرقه اکنکار (۲)

لینک کوتاه : https://behdashtemanavi.com/?p=7861
  • 85 بازدید

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت، در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.